آمریکا، ونزوئلا و فلز طلایی؛ مثلثی که بازار را متلاطم کرد

در پی تشدید بحران ونزوئلا و افزایش انتظارات کاهش نرخ بهره فدرال رزرو، طلا به پناهگاه امن سرمایه‌گذاران تبدیل شده و رکورد قیمتی جدیدی ثبت کرده است.

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، طلای جهانی روز دوشنبه با ثبت رکوردی چشمگیر، از مرز ۴۴۰۰ دلار در هر اونس گذشت و بازارهای مالی را با جهشی کم‌سابقه مواجه ساخت. این صعود سریع که در جلسه معاملاتی آسیا کلید خورد، ریشه در هم‌نوایی دو نیروی قدرتمند دارد: تشدید بی‌سابقه تنش‌های ژئوپلیتیکی در قاره آمریکا و تحول بنیادین در انتظارات بازار نسبت به سیاست پولی فدرال رزرو. در این مقاله، به تحلیل این پدیده و پیامدهای آن بر بازارهای جهانی پرداخته می‌شود.

تشدید طوفان ژئوپلیتیک در نیمکره غربی

در آخر هفته گذشته، جهان شاهد مداخله مستقیم و بی‌سابقه نظامی آمریکا در ونزوئلا بود. نیروهای ویژه این کشور در عملیاتی سریع، نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا را دستگیر کرده و به خاک آمریکا منتقل نمودند. این اقدام که بدون مجوز کنگره و تحت عنوان «حمله گسترده علیه ونزوئلا» انجام شد، تنها به یک کشور محدود نماند. دونالد ترامپ به صراحت اعلام کرد که کلمبیا و مکزیک نیز ممکن است هدف اقدامات مشابهی در کمپین گسترده علیه شبکه‌های جنایی قرار گیرند. این بیانیه، موجی از نگرانی را درباره بی‌ثباتی در کل منطقه آمریکای لاتین ایجاد کرده است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز با اشاره به استفاده از «اهرم نفت» برای اعمال فشار بیشتر، نشان داد که ابزارهای اقتصادی نیز در این بحران به کار گرفته خواهند شد. ونزوئلا با دارا بودن بزرگترین ذخایر نفتی جهان، سال‌هاست که تحت تحریم‌های سنگین قرار دارد و تولید آن به حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است. این عملیات نظامی، هرگونه امید برای بهبود سریع تولید نفت این کشور را از بین برده و عدم قطعیت در بازار انرژی را تشدید کرده است.

این بحران منطقه‌ای در حالی رخ می‌دهد که جهان همچنان با تنش‌های دیگر از جمله جنگ اوکراین، درگیری در غزه و تنش در دریای چین جنوبی دست به گریبان است. این همزمانی بحران‌ها، تصویر جهانی ناآرام و بی‌ثبات را ترسیم می‌کند که سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های امن سنتی مانند طلا سوق می‌دهد.

تحولات سیاست پولی و تغییر انتظارات بازار

همزمان با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی، انتظارات بازار از سیاست پولی فدرال رزرو نیز در حال دگرگونی است. صورت‌جلسه آخرین نشست کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC) نشان می‌دهد که اکثریت اعضا کاهش بیشتر نرخ بهره را در صورت کاهش تورم به سوی هدف ۲ درصدی، مناسب می‌دانند. اگرچه درباره زمان‌بندی و میزان کاهش‌ها اختلاف نظر وجود دارد، اما جهت کلی سیاست به سوی تسهیل پولی تغییر یافته است.

بازارها اکنون در حال قیمت‌گذاری دو کاهش نرخ بهره در سال جاری هستند: یکی در مارس و دیگری در نیمه دوم سال. عامل تشدیدکننده این انتظارات، گمانه‌زنی درباره نقش رئیس جدید فدرال رزرو است که احتمالاً همسوتر با دیدگاه‌های ترامپ انتخاب خواهد شد. بازار این احتمال را می‌دهد که رئیس جدید برای کاهش تهاجمی‌تر نرخ بهره فشار آورد.

این تغییر انتظارات پولی، تأثیر مستقیمی بر جذابیت طلا دارد. هنگامی که نرخ بهره کاهش می‌یابد، هزینه فرصت نگهداری طلای بدون بازده کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر، سرمایه‌گذاران برای نگهداری طلا هزینه کمتری (به صورت بازده از دست رفته) پرداخت می‌کنند. اگر تورم همچنان بالا باقی بماند، نرخ بهره واقعی (نرخ بهره اسمی منهای تورم) ممکن است منفی شود که طلا را به گزینه‌ای جذاب‌تر تبدیل می‌کند.

واکنش بازار و پویایی قیمتی

در معاملات روز دوشنبه، طلای نقطه‌ای با افزایش ۲.۲ درصدی به ۴۴۲۲.۹۲ دلار در هر اونس رسید. معاملات آتی طلای آمریکا برای تحویل در مارس نیز ۲.۴ درصد رشد کرده و به ۴۴۳۳.۱۰ دلار رسید. این در حالی است که طلا در سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته و در دسامبر به رکورد ۴۵۴۹.۷۱ دلار دست یافته بود. پس از اصلاح فنی، اکنون قیمت بار دیگر به سطوح نزدیک به اوج خود بازگشته است.

نکته جالب توجه، رفتار طلا در برابر دلار قوی‌تر است. شاخص دلار آمریکا از کف اکتبر خود بهبود یافته و به بالاترین سطح چهار هفته اخیر رسیده است. به طور سنتی، رابطه معکوسی بین دلار و طلا وجود دارد، اما در شرایط فعلی، جذابیت طلا به عنوان پناهگاه امن آنقدر قوی است که بر این رابطه غلبه کرده است. این پدیده نشان می‌دهد که عوامل صعودی طلا از جنس ریسک‌گریزی و انتظارات پولی، بر عامل نزولی ناشی از دلار قوی برتری یافته‌اند.

صعود طلا منحصر به این فلز نمانده است. نقره با بیش از ۴ درصد افزایش به ۷۶.۳۲ دلار رسید، پلاتین با بیش از ۵ درصد صعود به ۲۱۴۳ دلار دست یافت و مس نیز در بورس لندن ۳ درصد رشد کرد. این حرکت همگانی نشان‌دهنده ورود جریان سرمایه به بخش کالاها به طور کلی است.

چشم‌انداز آینده و عوامل کلان پیش‌رو

بازار در روزهای آینده بر چند گزارش اقتصادی کلیدی متمرکز خواهد بود. گزارش اشتغال بخش غیرکشاورزی آمریکا که روز جمعه منتشر می‌شود، پیش‌بینی می‌شود ۵۷۰۰۰ شغل جدید در دسامبر ایجاد شده باشد. اگر این رقم به طور قابل توجهی بالاتر باشد، ممکن است انتظارات کاهش نرخ بهره را به تأخیر انداخته و بر طلا فشار موقت وارد کند. داده‌های تورمی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در تصمیمات فدرال رزرو خواهند داشت.

از سوی دیگر، تحولات ژئوپلیتیکی نیازمند نظارت دقیق است. واکنش قدرت‌های جهانی مانند روسیه و چین به عملیات آمریکا در ونزوئلا، و نگرانی متحدان سنتی واشنگتن از روش‌های تهاجمی، می‌تواند بر ثبات منطقه‌ای تأثیر بگذارد. خطر گسترش بی‌ثباتی به کشورهای همسایه ونزوئلا نیز وجود دارد.

نتیجه‌گیری

صعود طلا به بالای ۴۴۰۰ دلار، پدیده‌ای تصادفی نیست، بلکه بازتاب عمیق تحولات ساختاری در اقتصاد جهانی است. از یک سو، تشدید بحران‌های ژئوپلیتیکی در آمریکای لاتین و دیگر نقاط جهان، سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های امن سوق داده است. از سوی دیگر، تغییر مسیر سیاست پولی فدرال رزرو به سوی کاهش نرخ بهره، جذابیت طلای بدون بازده را افزایش داده است.

همزمانی این دو نیرو در اوج قدرت، موقعیتی استثنایی برای طلا ایجاد کرده است. حتی تقویت دلار نیز نتوانسته است از شتاب صعودی آن بکاهد. این امر نشان می‌دهد که طلا در حال بازیابی نقش سنتی خود به عنوان «پناهگاه امن نهایی» در دوران بی‌ثباتی است.

با این حال، سرمایه‌گذاران باید هوشیار باشند که بازار همواره مستعد تعدیل‌های ناگهانی است. داده‌های اقتصادی قوی یا کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند محرک اصلاح قیمت باشد. اما به نظر می‌رسد تا زمانی که عدم قطعیت بالا باقی بماند و چشم‌انداز کاهش نرخ بهره واقعی وجود داشته باشد، روند کلی برای طلا صعودی خواهد بود. این تحولات ممکن است نشانه‌ای از بازتعریف نقش طلا در سبد دارایی‌های جهانی در عصر جدید بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی و تحولات پولی باشد.

منبع : tgju.org